Đối tượng nào cần có thẻ an toàn lao động? Quy định và danh sách chi tiết

Đối tượng nào cần có thẻ an toàn lao động? Đây là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và người lao động quan tâm, đặc biệt trong các lĩnh vực xây dựng, cơ khí, sản xuất, điện, hóa chất và vận hành máy móc thiết bị. Theo quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động thuộc nhóm 3 phải tham gia huấn luyện và được cấp thẻ an toàn sau khi đạt yêu cầu.

Việc xác định đúng đối tượng cần có thẻ an toàn lao động giúp doanh nghiệp thực hiện đầy đủ trách nhiệm pháp lý, hạn chế tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Đối tượng nào cần có thẻ an toàn lao động?

Theo Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 và Điều 17 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động được xếp vào nhóm 3.

Đây là nhóm đối tượng phải tham gia khóa huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động và được cấp thẻ an toàn sau khi hoàn thành chương trình huấn luyện, kiểm tra đạt yêu cầu.

Những người thường thuộc nhóm này bao gồm:

  • Người trực tiếp vận hành máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
  • Công nhân làm việc trong môi trường có nguy cơ tai nạn lao động cao.
  • Người làm việc trên cao, giàn giáo hoặc tại những vị trí nguy hiểm.
  • Người vận hành thiết bị nâng, thiết bị áp lực.
  • Người làm việc trực tiếp với hóa chất nguy hiểm.
  • Công nhân hàn, cắt kim loại.
  • Người làm việc trong không gian hạn chế.
  • Người thực hiện các công việc liên quan đến điện, năng lượng và thiết bị công nghiệp thuộc danh mục quy định.

Việc xác định một người có thuộc nhóm 3 hay không phải căn cứ vào công việc thực tế và danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, không chỉ dựa vào chức danh hoặc tên ngành nghề.

2. Danh sách các ngành nghề, công việc cần có thẻ an toàn lao động

Theo danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động tại Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH, có nhiều công việc thuộc diện phải huấn luyện nhóm 3.

Dưới đây là những nhóm công việc phổ biến mà doanh nghiệp cần lưu ý:

2.1. Người vận hành máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt

Đây là nhóm lao động thường xuyên tiếp xúc với máy móc công nghiệp, thiết bị có nguy cơ gây tai nạn nếu vận hành không đúng quy trình.

Một số công việc tiêu biểu:

  • Vận hành xe nâng hàng.
  • Vận hành cầu trục, cổng trục, cần trục.
  • Vận hành nồi hơi.
  • Vận hành bình chịu áp lực.
  • Vận hành máy móc sản xuất công nghiệp thuộc danh mục quy định.
  • Bảo dưỡng, sửa chữa máy móc và thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.

Người lao động cần được trang bị kiến thức về quy trình vận hành, kiểm tra thiết bị, nhận diện nguy cơ và xử lý sự cố trong quá trình làm việc.

2.2. Công nhân xây dựng và người làm việc trên cao

Ngành xây dựng có nhiều công việc tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt là những hoạt động thi công tại vị trí cao hoặc sử dụng thiết bị nâng.

Các đối tượng thường gặp gồm:

  • Công nhân thi công trên cao từ 2 mét trở lên.
  • Người lắp dựng, tháo dỡ giàn giáo.
  • Công nhân thi công kết cấu thép.
  • Người thi công, sửa chữa công trình xây dựng thuộc danh mục quy định.
  • Người vận hành máy móc thi công có yêu cầu nghiêm ngặt.
  • Người làm việc tại các vị trí cheo leo, nguy hiểm.

Nội dung huấn luyện cần tập trung vào biện pháp chống ngã cao, sử dụng dây an toàn, kiểm tra giàn giáo và quy trình thi công an toàn.

2.3. Công nhân cơ khí, hàn và cắt kim loại

Trong lĩnh vực cơ khí, người lao động thường xuyên tiếp xúc với máy móc có bộ phận chuyển động, nhiệt độ cao, tia lửa và nguy cơ điện giật.

Các công việc phổ biến:

  • Hàn điện, hàn hơi.
  • Cắt kim loại bằng thiết bị chuyên dụng.
  • Vận hành máy tiện, máy phay, máy bào.
  • Vận hành máy cưa, máy mài.
  • Gia công, dập, uốn và tạo hình kim loại.
  • Bảo dưỡng, sửa chữa máy móc công nghiệp thuộc danh mục quy định.

Việc huấn luyện giúp người lao động nhận biết nguy cơ cháy nổ, bỏng nhiệt, tai nạn do máy móc và các sự cố trong quá trình gia công.

2.4. Người làm việc với hóa chất nguy hiểm

Người trực tiếp sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển hoặc xử lý hóa chất nguy hiểm thuộc đối tượng cần được huấn luyện nếu công việc nằm trong danh mục có yêu cầu nghiêm ngặt.

Một số vị trí thường gặp:

  • Công nhân sản xuất hóa chất.
  • Nhân viên pha chế hóa chất công nghiệp.
  • Người trực tiếp sử dụng hóa chất độc hại.
  • Nhân viên bảo quản và vận chuyển hóa chất nguy hiểm.
  • Người xử lý hóa chất, chất thải nguy hại.

Nội dung huấn luyện bao gồm nhận diện hóa chất, đọc nhãn cảnh báo, sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân và xử lý tình huống rò rỉ, tràn đổ hóa chất.

2.5. Người làm việc trong lĩnh vực điện

Các công việc liên quan đến xây dựng, lắp đặt, vận hành, sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống điện thuộc danh mục quy định cũng là nhóm công việc cần được huấn luyện an toàn lao động.

Ví dụ:

  • Công nhân lắp đặt hệ thống điện.
  • Người sửa chữa đường dây điện.
  • Nhân viên vận hành trạm điện.
  • Người bảo dưỡng thiết bị điện công nghiệp.
  • Người làm việc với hệ thống điện và thiết bị có nguy cơ gây tai nạn điện.

Người lao động cần được hướng dẫn các biện pháp phòng chống điện giật, quy trình cô lập nguồn điện và xử lý sự cố điện.

2.6. Người làm việc trong không gian hạn chế

Không gian hạn chế là khu vực có điều kiện làm việc đặc biệt, có thể thiếu oxy hoặc phát sinh khí độc, gây nguy hiểm cho người lao động.

Một số công việc tiêu biểu:

  • Làm việc trong bồn chứa.
  • Làm việc trong bể, giếng và đường cống.
  • Làm việc trong hầm, đường hầm.
  • Làm việc trong khoang kín.
  • Vệ sinh, bảo dưỡng công trình ngầm.
  • Xử lý nước thải và chất thải tại những khu vực thuộc danh mục quy định.

Người lao động cần được huấn luyện về kiểm tra môi trường làm việc, đo khí, thông gió, sử dụng thiết bị bảo hộ và phương án cứu hộ khẩn cấp.

3. Những đối tượng không thuộc diện cấp thẻ an toàn lao động nhóm 3

Không phải tất cả người lao động trong doanh nghiệp đều phải có thẻ an toàn lao động nhóm 3.

Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, đối tượng huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động được chia thành 6 nhóm:

Nhóm Đối tượng Giấy tờ sau huấn luyện
Nhóm 1 Người quản lý phụ trách ATVSLĐ Giấy chứng nhận huấn luyện
Nhóm 2 Người làm công tác ATVSLĐ Giấy chứng nhận huấn luyện
Nhóm 3 Người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt Thẻ an toàn
Nhóm 4 Người lao động không thuộc các nhóm còn lại Ghi nhận kết quả huấn luyện theo quy định
Nhóm 5 Người làm công tác y tế Giấy chứng nhận huấn luyện
Nhóm 6 An toàn, vệ sinh viên Giấy chứng nhận huấn luyện

Như vậy, thẻ an toàn lao động chủ yếu áp dụng đối với người lao động thuộc nhóm 3. Các nhóm còn lại có hình thức xác nhận kết quả huấn luyện tương ứng, không được mặc nhiên xem là đối tượng phải cấp thẻ nhóm 3.

4. Điều kiện để được cấp thẻ an toàn lao động

Để được cấp thẻ an toàn lao động nhóm 3, người lao động cần đáp ứng các yêu cầu sau:

Thứ nhất: Thuộc đối tượng phải huấn luyện nhóm 3.

Người lao động thực hiện công việc nằm trong danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.

Thứ hai: Tham gia đầy đủ chương trình huấn luyện.

Người lao động phải hoàn thành nội dung đào tạo phù hợp với công việc thực tế, bao gồm lý thuyết và thực hành theo quy định.

Thứ ba: Kiểm tra đạt yêu cầu.

Sau khi hoàn thành chương trình, người lao động phải tham gia kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện.

Thứ tư: Được cấp thẻ theo đúng thẩm quyền.

Người sử dụng lao động cấp thẻ cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động sau khi huấn luyện và kiểm tra đạt yêu cầu. Đối với người lao động không làm việc theo hợp đồng lao động, tổ chức huấn luyện thực hiện cấp thẻ theo quy định.

5. Thời gian huấn luyện và thời hạn thẻ an toàn lao động

Đối với người lao động thuộc nhóm 3, thời gian huấn luyện lần đầu tối thiểu là 24 giờ, bao gồm cả thời gian kiểm tra.

Sau khi hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu, người lao động được cấp thẻ an toàn theo quy định.

Một số thông tin quan trọng doanh nghiệp cần biết:

  • Thời gian huấn luyện lần đầu: Tối thiểu 24 giờ.
  • Huấn luyện định kỳ: Ít nhất 02 năm một lần.
  • Thời gian huấn luyện định kỳ: Tối thiểu bằng 50% thời gian huấn luyện lần đầu.
  • Thời hạn thẻ an toàn: 02 năm kể từ ngày cấp.

Doanh nghiệp cần theo dõi thời hạn thẻ để chủ động tổ chức huấn luyện cập nhật kiến thức và thực hiện thủ tục cấp thẻ mới.

6. Trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc cấp thẻ an toàn lao động

Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức huấn luyện cho người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động và cấp thẻ an toàn trước khi bố trí làm công việc này.

Doanh nghiệp cần thực hiện các công việc sau:

  • Rà soát vị trí công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
  • Lập danh sách người lao động thuộc nhóm 3.
  • Đăng ký huấn luyện với tổ chức đủ điều kiện hoặc tự huấn luyện khi đáp ứng điều kiện theo quy định.
  • Bố trí người lao động tham gia đầy đủ chương trình đào tạo.
  • Theo dõi kết quả kiểm tra và hồ sơ huấn luyện.
  • Cấp thẻ an toàn cho người lao động đạt yêu cầu.
  • Quản lý thời hạn thẻ và tổ chức huấn luyện định kỳ.

Việc thực hiện đầy đủ các trách nhiệm trên giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời xây dựng môi trường làm việc an toàn và chuyên nghiệp.

7. Đăng ký dịch vụ huấn luyện và cấp thẻ an toàn lao động nhóm 3

Doanh nghiệp có nhu cầu huấn luyện và cấp thẻ an toàn lao động nhóm 3 nên lựa chọn đơn vị huấn luyện đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động theo quy định pháp luật.

Dịch vụ huấn luyện có thể hỗ trợ doanh nghiệp:

  • Tư vấn xác định đúng đối tượng cần huấn luyện.
  • Xây dựng chương trình đào tạo theo từng ngành nghề.
  • Tổ chức huấn luyện lý thuyết và thực hành.
  • Kiểm tra, đánh giá kết quả sau khóa học.
  • Hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và thủ tục cấp thẻ.

Chi phí huấn luyện phụ thuộc vào số lượng học viên, ngành nghề, địa điểm tổ chức và nội dung đào tạo. Doanh nghiệp nên cung cấp thông tin cụ thể để được tư vấn và báo giá phù hợp.

8. Câu hỏi thường gặp về đối tượng cần có thẻ an toàn lao động

8.1. Công nhân xây dựng có bắt buộc phải có thẻ an toàn lao động không?

Không phải tất cả công nhân xây dựng đều tự động thuộc nhóm 3. Người trực tiếp thực hiện công việc nằm trong danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động phải tham gia huấn luyện nhóm 3 và được cấp thẻ khi đạt yêu cầu.

8.2. Nhân viên văn phòng có cần thẻ an toàn lao động không?

Nhân viên văn phòng thông thường không thuộc nhóm 3 nếu công việc không nằm trong danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Tuy nhiên, họ vẫn phải được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với vị trí công việc theo quy định.

8.3. Người vận hành xe nâng có cần thẻ an toàn lao động không?

Người trực tiếp vận hành xe nâng thuộc đối tượng cần được xem xét huấn luyện nhóm 3 theo danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Ngoài thẻ an toàn, người vận hành còn phải đáp ứng các yêu cầu chuyên môn và điều kiện vận hành thiết bị theo quy định liên quan.

8.4. Thẻ an toàn lao động có thời hạn bao lâu?

Thẻ an toàn lao động nhóm 3 có thời hạn 02 năm kể từ ngày cấp. Người lao động cần được huấn luyện định kỳ để cập nhật kiến thức và thực hiện thủ tục cấp thẻ mới theo quy định.

8.5. Doanh nghiệp có thể tự tổ chức huấn luyện nhóm 3 không?

Doanh nghiệp có thể tự tổ chức huấn luyện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật về hoạt động tự huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Nếu không đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp cần lựa chọn tổ chức huấn luyện đủ điều kiện.

9. Kết luận

Việc xác định đối tượng nào cần có thẻ an toàn lao động là yêu cầu quan trọng trong công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp. Theo quy định, người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động thuộc nhóm 3 phải tham gia huấn luyện và được cấp thẻ sau khi đạt yêu cầu kiểm tra.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát công việc, lập danh sách người lao động thuộc diện huấn luyện và tổ chức đào tạo đúng quy định. Đây là giải pháp thiết thực giúp phòng ngừa tai nạn lao động, bảo vệ sức khỏe người lao động và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Zalo