Kiểm định thang máy là quy trình đánh giá về mặt kỹ thuật, sự vận hành của thang máy dựa trên các quy chuẩn hiện hành để đảm bảo an toàn khi sử dụng.
Kiểm định thang máy là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật, nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, tránh các sự cố nghiêm trọng gây nguy hiểm đến tính mạng người sử dụng.
Thang máy là thiết bị chở người, chở hàng, luôn hoạt động liên tục với cường độ cao. Vì vậy nếu không kiểm tra định kỳ, nguy cơ hỏng hóc, kẹt thang, rơi cabin, cháy nổ… hoàn toàn có thể xảy ra. Bài viết dưới đây, An Toàn Doanh Nghiệp phân tích chi tiết về thời hạn, quy trình và các vấn đề khác liên quan đến kiểm định thang máy.
Thời hạn kiểm định thang máy
Theo Thông tư 48/2016/TT-BLĐTBXH và các quy định hiện hành thì kiểm định thang máy sẽ thực hiện lần đầu trước khi đưa vào sử dụng. Và kiểm định kỳ với chu kỳ 1 năm/lần đối với mọi thang máy đang vận hành. Bên cạnh đó, lịch kiểm định thang máy còn có thể thực hiện đột xuất với các trường hợp sau:
- Thang máy sửa chữa lớn, thay đổi kết cấu, thay đổi tải trọng
- Sau sự cố tai nạn
- Khi cơ quan chức năng yêu cầu
- Khi thang máy di chuyển sang vị trí mới
Thời hạn này sẽ được ghi rõ trên tem kiểm định dán tại cửa thang. Đây là dấu hiệu nhận biết quan trọng mà người dùng cần chú ý để đảm bảo an toàn cho mình và hàng hóa.
Quy trình kiểm định thang máy
Quy trình kiểm định thang máy phải tuân theo tiêu chuẩn nhà nước, do kiểm định viên được cấp phép thực hiện. Dưới đây là các bước chính trong quy trình này.
Xem xét hồ sơ của thiết bị thang máy
Trước khi kiểm định thang máy thực tế, kiểm định viên sẽ xem xét hồ sơ lắp đặt thang máy, sơ đồ điện, bản vẽ cấu tạo cũng như các tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng. Ngoài ra còn kiểm tra biên bản nghiệm thu lắp đặt và biên bản bảo trì gần nhất. Mục đích là kiểm tra tính hợp lệ và đảm bảo rằng thang máy đã được thi công đúng tiêu chuẩn.
Kiểm tra kỹ thuật thang máy bên ngoài
Kiểm định viên sẽ đánh giá xem các bộ phận bên ngoài thang máy có đúng tiêu chuẩn, có bị mòn, lệch, gỉ sét, thiếu bôi trơn, rung lắc hay không. Qua đó đưa ra kết luận thang máy có đủ an toàn để chở người lên xuống mỗi ngày hay không.
Đánh giá bộ phận bên ngoài là bước đầu quy trình kiểm định thang máy
- Kiểm tra phòng máy của hệ thống
Đây chính là nơi đặt tủ điều khiển, động cơ, máy kéo, thao tác kiểm định thang máy bên ngoài này sẽ giúp phát hiện động cơ có bất thường không, tủ điện có được che chắn không.
- Cáp tải, puly, móc treo, bộ hãm
Đây là những chi tiết chịu trách nhiệm trực tiếp cho việc nâng hạ cabin và giữ cabin trong tình huống khẩn cấp. Ở bộ phận này, kiểm định viên sẽ kiểm tra chúng có mòn không, có gãy sợi, gỉ sét không, độ căng cáp có đồng đều không… Nếu các chi tiết này vẫn hoạt động tốt thì khi xảy ra sự cố, cabin vẫn dừng lại đúng lúc, giảm thiểu thiệt hại.
- Ray dẫn hướng giúp cabin đi đúng quỹ đạo
Ở phần này, nhân viên sẽ kiểm tra ray có bị cong vênh, gỉ sét, mòn không, các điểm nối có thẳng hàng không… Tất cả các kết cấu vẫn còn chắc chắn hay lỏng lẻo.
- Cửa tầng, cửa cabin, khóa liên động
Khu vực cửa là nơi người dùng tiếp xúc trực tiếp với thang máy nên dễ gây ra tai nạn nếu có sự cố nhỏ ở bộ phận này. Vì thế, kiểm định viên sẽ kiểm tra cửa có đóng mở êm, có bị kẹt, xệ không.
Ngoài ra, trong quy trình kiểm định thang máy, nhân viên còn kiểm tra thêm hệ thống cứu hộ, thông gió, chiếu sáng và hệ thống tiếp địa, chống giật. Chúng có bị rò điện không, có lắp đặt đúng không.
Cửa thang máy cần phải hoạt động đóng mở dễ dàng
Kiểm tra kỹ thuật thông tải của thang máy
Người kiểm định sẽ vận hành thang ở trạng thái không có tải để kiểm tra độ êm khi chạy, tốc độ và độ dừng chính xác tại tầng. Ngoài ra còn kiểm tra hoạt động của cửa tầng, cửa cabin, trạng thái cảm biến cửa, hệ thống báo khẩn cấp. Đây là bước quan trọng để đánh giá cơ bản trước khi thử tải thật.
Thử tải
Thử tải nhằm đánh giá khả năng vận hành của thang khi chở đúng tải và quá tải nhẹ. Từ đó giúp xác định thang máy có đảm bảo tải trọng theo thiết kế và tránh được nguy cơ đứt cáp, rơi cabin. Dưới đây là hai mục kiểm định thang máy ở bước thử tải.
- Kiểm tra khi đúng tải: thang vận hành có ổn định không? có trượt tầng không?
- Kiểm tra quá tải: hệ thống cảnh báo có hoạt động? cửa cabin có mở không? thang có từ chối hoạt động đúng quy định không?
Tổng kết kết quả kiểm định thang máy
Sau khi hoàn tất quá trình kiểm định thang máy, kiểm định viên sẽ lập biên bản kiểm định, ghi rõ thang đạt hoặc không đạt. Đồng thời đề xuất hạng mục cần sửa chữa (nếu có) và cấp tem kiểm định có thời hạn sử dụng. Nếu không đạt, thang máy bắt buộc phải dừng hoạt động cho đến khi khắc phục xong.
Các hậu quả có thể xảy ra khi không kiểm định thang máy
Không kiểm định định kỳ hoặc sử dụng thang máy đã hết hạn kiểm định có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Điển hình như:
- Tai nạn: Rơi cabin, kẹt cửa, kẹt thang khi mất điện, chập điện gây cháy nổ, gãy cáp, tuột phanh
- Hư hỏng đột ngột, tốn chi phí sửa chữa cao: Khi thiết bị không được kiểm tra, hỏng hóc nhỏ không được phát hiện sớm sẽ dẫn đến hư hỏng lớn với chi phí sửa chữa cao.
- Bị xử phạt hành chính: Doanh nghiệp hoặc chủ công trình có thể bị phạt từ 20 – 50 triệu đồng tùy mức độ vi phạm, theo Nghị định 88/2020/NĐ-CP.
- Giảm uy tín trong kinh doanh do thang máy bị gián đoạn hoạt động, cụ thể là ảnh hưởng hoạt động mua bán, trải nghiệm của cư dân chung cư, giảm độ tin cậy của tòa nhà, trung tâm thương mại, khách sạn.
- Rủi ro pháp lý: Nếu gây tai nạn cho người sử dụng, chủ công trình còn phải chịu trách nhiệm dân sự và hình sự.
Không kiểm định thang máy định kỳ dễ dẫn đến tai nạn nguy hiểm
FAQ
Trong quá trình kiểm định thang máy, doanh nghiệp và người sử dụng thường gặp nhiều thắc mắc liên quan đến quy trình, chi phí, thời hạn hay các yêu cầu kỹ thuật. Dưới đây là các câu hỏi thường gặp nhất kèm lời giải đáp chi tiết để bạn dễ dàng tra cứu và áp dụng trong thực tế.
Chi phí thực hiện kiểm định thang máy bao nhiêu?
Thông thường chi phí kiểm định dao động từ 1.500.000đ – 6.000.000đ/lần kiểm định. Và kiểm định lần đầu hoặc thang máy đặc biệt có thể cao hơn. Ngoài ra, bảng giá này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, cụ thể là:
- Chủng loại thang máy (thang chở người, chở hàng, thang kính…)
- Tải trọng (350kg – 1000kg – 2000kg…)
- Số tầng phục vụ
- Vị trí địa lý
Không thực hiện kiểm định thang máy có bị xử phạt không?
Có! Theo quy định, chủ công trình phải kiểm định thang máy trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ hằng năm. Nếu không thực hiện sẽ bị phạt tiền, buộc dừng sử dụng và chịu hoàn toàn trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Kiểm định thang máy là hoạt động bắt buộc giúp đảm bảo an toàn cho người sử dụng và duy trì tuổi thọ thiết bị. Việc tuân thủ đúng thời hạn kiểm định, thực hiện đúng quy trình và khắc phục kịp thời các lỗi được phát hiện sẽ giúp công trình vận hành ổn định, an toàn và đúng pháp luật.
Nếu cần tư vấn thêm về các khóa đào tạo an toàn trong lao động thì hãy liên hệ với An Toàn Doanh Nghiệp. Với nhiều năm kinh nghiệm phục vụ cho nhiều đơn vị kinh doanh sản xuất, chúng tôi đã tạo ra rất nhiều chương trình huấn luyện đạt chất lượng tốt với chi phí phải chăng.
