An toàn đối với điện cao thế cần tuân thủ nguyên tắc về khoảng cách cũng như không dùng tay chạm vào dây điện hay sử dụng vật liệu kim loại để tiếp xúc. Ngoài ra, cần thực hiện các biện pháp an toàn khi làm việc với nguồn điện này.
Điện cao thế rất cần cho hoạt động sản xuất công nghiệp, khu đô thị. Đồng thời cũng là kẻ thù vô hình nếu người lao động không hiểu mức độ nguy hiểm của nó. Chỉ cần một sai lầm nhỏ, hậu quả có thể xảy ra vô cùng nghiêm trọng như bỏng nặng, thương tật vĩnh viễn hoặc tử vong. Nội dung bài viết này, An Toàn Doanh Nghiệp sẽ giúp bạn nắm rõ các yếu tố nguy hiểm cùng những quy tắc an toàn đối với điện cao thế bắt buộc phải tuân thủ. Đây cũng là nội dung quan trọng trong chương trình huấn luyện an toàn về điện, giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo môi trường làm việc an toàn tuyệt đối.
Quy chuẩn 5K giúp đảm bảo an toàn đối với điện cao thế khi làm việc
Các yếu tố nguy hiểm từ điện cao thế
Điện cao thế không chỉ nguy hiểm khi chạm trực tiếp, mà còn gây tai nạn qua phóng điện, dòng rò hoặc truyền điện gián tiếp qua vật dẫn. Dưới đây là các yếu tố khi người lao động không tuân thủ an toàn đối với điện cao thế.
- Phóng điện khoảng cách:
Dòng điện cao thế có thể nhảy qua không khí khi khoảng cách không đủ an toàn. Chỉ vài chục kV nhưng có thể gây phóng điện vài chục cm. Vì thế, điện có thể đánh qua người dù không chạm dây nếu đứng ở khoảng cách gần.
- Hồ quang điện:
Đây là hiện tượng dòng điện phóng qua không khí, tạo ánh sáng cực mạnh với nhiệt độ từ 4.000 đến 20.000 độ C. Mức nhiệt này nóng hơn cả bề mặt mặt trời và có thể gây bỏng sâu, cháy nổ. Đây là yếu tố mà người lao động cần nhớ để đảm bảo an toàn đối với điện cao thế.
- Truyền điện gián tiếp:
Điện có thể chạy qua vật kim loại, nước, dụng cụ làm việc hoặc bề mặt ẩm ướt. Người lao động dễ bị giật khi tiếp xúc với các yếu tố gián tiếp này, dù đã đứng cách xa nguồn điện.
- Hệ thống điện bị hư hỏng hoặc thiếu bảo trì
Khi dây dẫn hở, sứ cách điện bị nứt, trụ điện nghiêng, khoảng cách pha và đất không đạt chuẩn đều làm tăng nguy cơ tai nạn. Vì thế, người lao động cần nắm rõ quy tắc an toàn đối với điện cao thế để tự bảo vệ mình.
Những quy tắc cơ bản về an toàn đối với điện cao thế
Để làm việc hoặc di chuyển gần dây điện, người lao động cần nắm rõ, hiểu sâu và tuân thủ tuyệt đối những quy tắc an toàn đối với điện cao thế dưới đây.
Giữ khoảng cách sẽ giúp bạn an toàn đối với điện cao thế khi xảy ra sự cố
Giữ khoảng cách an toàn
Dòng điện cao thế có thể phóng qua không khí và gây tử vong mà không cần chạm dây. Vì thế, để đảm bảo an toàn đối với điện cao thế thì người lao động cần phải giữ khoảng cách.
- Với điện áp 22kV: khoảng cách an toàn tối thiểu từ 2 mét trở lên
- Với 35–110kV: nên giữ khoảng cách từ 4 đến 6 mét hoặc xa hơn.
- Với 220kV trở lên: không dưới 7 mét.
Tuyệt đối không chạm vào dây điện hoặc vật thể dẫn điện
Dù dây điện có đứt, rơi xuống đất, nằm im không phát tia thì người lao động cũng tuyệt đối không lại gần cũng như không dùng tay, chân, cây gậy, hoặc kim loại để chạm thử. Bởi điện cao thế có thể truyền qua nước mưa, nền đất ẩm, thanh sắt, thang nhôm và các vật liệu xây dựng. Vì thế, nếu muốn làm việc an toàn đối với điện cao thế thì người lao động cần phải sử dụng đồ bảo hộ lao động có cách điện.
Không xây dựng gần điện cao thế
Khoảng cách giữa công trình, nhà ở, giàn giáo và máy móc thi công với lưới điện cao thế cần được kiểm soát nghiêm ngặt. Dòng điện cao thế có thể phóng sang giàn giáo thép hoặc thiết bị kim loại, gây tử vong tức thì. Thế nên, NLĐ không nên dùng thang nhôm sát đường dây, dựng giàn giáo trong vùng cấm hoặc kéo vật liệu dài gần dây điện, làm mất sự an toàn đối với điện cao thế.
Cẩn thận khi làm việc trên cao hoặc khi có hoạt động bay, thả gần lưới điện
Dây cao thế có thể phóng điện sang các vật dẫn điện hoặc bán dẫn, kể cả dây câu carbon hoặc dây diều ướt. Thế nên, các hoạt động như leo mái nhà gần đường dây, sửa mái tôn, kéo anten, thả diều hay bóng bay, bắn pháo giấy, dùng flycam… đều dễ tạo ra tai nạn.
Cần thận trọng khi có hoạt động gần lưới điện cao thế để đảm bảo an toàn
Quy tắc an toàn đối với điện cao thế khi làm việc
Khi bắt buộc phải làm việc gần lưới điện hoặc trong hệ thống điện cao thế, người lao động cần tuân thủ quy tắc an toàn đối với điện cao thế dưới đây để giảm thiểu rủi ro.
Tuân thủ quy trình làm việc
Khi làm việc gần điện cao thế, mỗi thao tác đều phải tuyệt đối chính xác, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Chính vì vậy, ngành điện đưa ra quy trình chuẩn gồm 5 bước gọi là 5K an toàn điện. Dù bạn là thợ điện chuyên nghiệp, công nhân tại công trường hay chỉ đang sửa chữa thiết bị điện tại nhà thì đều cần phải tuân thủ 5 bước an toàn đối với điện cao thể này.
- Cắt điện, khóa nguồn, treo biển Không đóng điện, có người đang làm việc ở vị trí dễ nhìn thấy.
- Kiểm tra không còn điện trước khi tiếp xúc bằng thiết bị chuyên dụng như bút thử cao thế, đồng hồ đo hoặc bút thử điện có chức năng kiểm tra điện áp cao.
- Đặt tiếp địa di động để nếu có điện cảm ứng, điện rò thì dòng điện đi vào đất, không đi qua cơ thể. Đây là bước cực kỳ quan trọng vì nó bảo vệ người lao động nếu có sự cố bất ngờ.
- Thiết lập vùng làm việc an toàn đối với điện cao thế bằng rào chắn và biển báo. Điều này vừa đảm bảo người không phận sự đi vào, tạo khoảng cách an toàn đối với điện cao thế giữa đội thi công và mọi người xung quanh.
- Mọi hoạt động phải có người chỉ huy giám sát, phân công nhiệm vụ và kiểm soát an toàn. Từ đó đảm bảo quy trình 5K được thực hiện đủ và đúng.
Tuân thủ đúng quy trình làm việc với điện cao thế sẽ đảm bảo an toàn cho bạn
Biết cách xử lý các sự cố liên quan về điện
Khi xảy ra sự cố dây điện đứt, cháy hồ quang, chập điện, tai nạn… người lao động cần giữ khoảng cách an toàn đối với điện cao thế, không lại gần quan sát. Thay vào đó là gọi ngay điện lực hoặc đội kỹ thuật chuyên trách để nhờ sự trợ giúp.
Nếu có nạn nhân và họ còn tiếp xúc với nguồn điện thì tuyệt đối không chạm vào người họ bằng tay trần. Lúc này, bạn hãy ngắt cầu dao, dùng vật cách điện là gỗ khô hoặc sào cách điện để đẩy nguồn điện ra xa.
Sau khi cách ly nguồn điện thì bạn cần kiểm tra nhịp thở, mạch, tiến hành hô hấp nhân tạo – CPR nếu cần. Đồng thời gọi cấp cứu 115 ngay lập tức để tăng cơ hội sống cho nạn nhân.
Điện cao thế mang lại lợi ích lớn cho xã hội và cộng đồng nhưng cũng là một trong những mối nguy hiểm chết người nếu không được kiểm soát đúng cách. Việc hiểu rõ các quy tắc an toàn đối với điện cao thế là nghĩa vụ bắt buộc của mỗi cá nhân, tổ chức kinh doanh và đơn vị thi công điện. Và khóa huấn luyện an toàn trong lao động của An Toàn Doanh Nghiệp sẽ giúp các doanh nghiệp an tâm hơn khi đội ngũ nhân viên của mình làm việc với điện cao thế.
